Gavin Bryars with Tom Waits – Jesus’ Blood Never Failed Me Yet [The Single] (1993)

Ik had en heb niet bijzonder veel met Kerstmis. Ja, ik mag graag lekker eten en dit is een mooi excuus. Toch heeft mijn verhuizing naar IJsselstein er wel een nieuwe dimensie aan gegeven. Ik kijk vanuit ons appartement recht op de Gerbrandytoren (in de volksmond de ‘zendmast van Lopik’), die dezer dagen weer met vele lichtjes is omgetoverd tot De Grootste Kerstboom ter wereld. Dat vind ik een magisch gezicht.

Van de meeste kerstmuziek moet ik eerlijk gezegd weinig hebben. Daarom heb ik mijn eigen Spotify-playlist samengesteld, vol ‘alternatieve’ kerstliedjes: Werners X-Mess. Mijn Hidden Treasure van vandaag had daar ook prima tussen gepast, ware het niet dat de singleversie op de streamingdiensten ontbreekt. En de volledige, 74 minuten durende uitvoering gaat me net iets te ver 😉

Het verhaal achter Jesus’ Blood Never Failed Me Yet leest als een kerstverhaal. Het begint in 1971, als klassiek componist Gavin Bryars door filmmaker Alan Power wordt gevraagd de muziek te maken voor een documentaire over zwervers bij Waterloo Station in Londen. Dit mondt rond de jaarwisseling van 1993/94 uit in een van de meest onwaarschijnlijke hits uit de Top 40-geschiedenis. De single ging tienduizenden keren over de toonbank en het album zelfs vijftienduizend keer. Goed voor ‘goud’, een unicum in de klassieke wereld.

Ten behoeve van de documentaire is onder meer een dakloze man gefilmd, die een fragment zingt uit een gospelhymne van James M. Black. De opname wordt uiteindelijk niet gebruikt, omdat deze zwerver ‘niet representatief’ is. Hij is namelijk geen alcoholist. De bibberige stem en de 26 woorden die de man zingt, laten Bryars echter niet los. Hij besluit het fragment te ‘loopen’ (doorlopend achter elkaar te plakken), om er later muziek aan toe te voegen. Tijdens het kopiëren gaat hij een kop koffie halen, maar de deur van de opnameruimte blijft open staan. Als hij terugkomt, is het in de naastgelegen ruimte, waar het normaal altijd levendig is, doodstil. Sommige mensen zitten, ontroerd door de zang van de zwerver, in een hoekje te huilen. Pas dan realiseert Bryars zich de impact.

Hij neemt in 1975 een eerste versie van het stuk op met het Music Now Ensemble voor het Obscure-label van Brian Eno. Die versie duurt 25 minuten, omdat er maximaal zoveel muziek op één kant van een LP past. In 1990 maakt hij een nieuwe versie met strijkers, hout- en koperblazers en zelfs elektrische gitaren. Die duurt 60 minuten, precies zoveel als op een cassettebandje past. De definitieve versie, uit 1993, duurt 74 minuten; op dat moment de maximale tijdsduur van een CD. Behalve 14 minuten muziek voegt Bryars aan die uitvoering nog een ander, allesbepalend element toe: de stem van Tom Waits, opgenomen in diens eigen thuisstudio. De componist zegt hierover in september 1994 tegen De Telegraaf:

“Urenlang zong hij eenvoudig met de zwerver mee, op, onder en boven de melodie. En soms er omheen, op een manier die ik niet voor mogelijk had gehouden. Op het laatst stond hij te schuimbekken en te stampvoeten van pure emotie, volledig verdwaald in zijn eigen wereld. Toen ik het eindresultaat hoorde, bleek hij zich geen enkele keer herhaald te hebben. Wat een artiest!”

Maar de hoofdartiest van het nummer is natuurlijk de zwerver. Die is er echter niet rijk van geworden. Al ten tijde van de eerste opname was hij overleden. Er was zelfs niemand meer te vinden die nog wist hoe hij heette. Dat is nog eens roemloos ten onder gaan… Hoewel, dankzij zijn indringende gezang staat Jesus’ Blood Never Failed Me Yet tegenwoordig op het repertoire van kerkkoren over de hele wereld. En in de donkere dagen rond Kerst krijgt het nummer nog meer zeggingskracht. Daarom is dit bij uitstek het moment om het als Hidden Treasure op te dienen.

 

Vorig bericht
Volgend bericht

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *