Adam F – Music In My Mind (1997)

Stemvervorming wordt al vele tientallen jaren toegepast in muziek. En eerlijk gezegd maar zelden op een manier die ik mooi vind. Een van de bekendste en meest consistente toepassingen is uiteraard de ‘robotstem’ in de nummers van Kraftwerk (waar ik dan toevallig weer wel een groot fan van ben). Ze begonnen daar al beginjaren ’70 mee en gebruikten hiervoor als een van de eerste bands een vocoder. Dat apparaat was al in 1938 ontwikkeld, maar werd aanvankelijk ingezet om optimaal gebruik te maken van de beschikbare bandbreedte bij telecommunicatie. Het werd in de Tweede Wereldoorlog ook gebruikt om spraak te ‘scrambelen’, zodat boodschappen niet konden worden onderschept. Ook Emerson Lake & Palmer waren er snel bij om het apparaat voor muziekdoeleinden in te zetten, en wie kent niet Mr. Blue Sky van Electric Light Orchestra, waarin de vocoder een prominente plek heeft? Om maar niet te spreken over Daft Punk, dat de knop van de vervormer altijd wagenwijd open had staan.

Een ander apparaat dat een stem onherkenbaar kan verhaspelen, is de talk box. Of beter gezegd: de talk box verhaspelt het geluid van een instrument, via een slangetje dat de muzikant in zijn mond heeft. Het geluid van het instrument komt uit dat slangetje, waarna er keelgeluiden aan worden toegevoegd door met de mond bepaalde bewegingen te maken. Ik bespaar je een verdere technische uitleg (daar wordt het verhaal niet duidelijker van 😉), maar als ik zeg: Show Me The Way van Peter Frampton, dan weet je precies wat ik bedoel. Een andere grootgebruiker was Zapp-voorman Roger Troutman, die we hier vooral kennen van zijn hit I Want To Be Your Man. Maar California Love van 2Pac is misschien wel het bekendste nummer dat zich van een talk box bedient, overigens ook weer met dank aan Roger.

En dan is er natuurlijk nog dat vermaledijde auto-tune, dat weleens fraai omschreven is als ‘Photoshop voor de stem’. Het is bekend dat hitproducers Stock Aitken Waterman eindjaren ’80 al een apparaat hebben dat minder zuiver ingezongen zangpartijen weer op het rechte pad kan brengen. De pas in 1996 geïntroduceerde geluidsmanipulator auto-tune doet, mits subtiel gebruikt, hetzelfde. In beperkte dosering is het effect van het apparaat nauwelijks hoorbaar. Kies je echter voor een heftiger standje, dan wordt gaat de stem volledig door de mangel. In de hit Believe van Cher uit 1998 is de meest agressieve auto-tune variant op de stem van de zangeres losgelaten. Dat geeft het bekende mechanische, robotachtige effect. Dankzij (het succes van) dit nummer gingen ook veel andere artiesten met de mogelijkheden van de plug-in experimenteren. Vooral de hiphop/R&B scene ging (en gaat) er helemaal op los. De laatste tien jaar gaat in letterlijk elke Franse raptrack de stem door een fikse partij auto-tune. Onbeluisterbaar, in mijn optiek. Maar zelfs talentenjachten als ‘The X Factor’ passen het effect tijdens de live-uitzendingen toe om de ‘zangkwaliteiten’ van deelnemers te verbeteren. Wat maar weer duidelijk maakt dat het in dat soort programma’s meer gaat om uiterlijk, uitstraling en optreden dan om werkelijk zangtalent.

Voor iemand die zo’n hekel heeft aan stemvervorming als ik, is mijn Hidden Treasure van vandaag misschien een vreemde keuze. Aan de andere kant: voor een lekkere portie drum & bass ben ik altijd wel te porren. En ik ben een sucker voor de vroege (midjaren ’80) sound van Paul Hardcastle. Dat alles komt samen in Music In My Mind van Adam F. Die F staat voor Fenton. Hij is namelijk de zoon van Bernard William Lewry, die zich vroeg in zijn carrière Shane Fenton noemde, voordat hij écht succesvol werd als Alvin Stardust. Vijftigers kennen zijn Nederlandse #1-hit Pretend uit 1981 nog wel. Lewry had blijkbaar muzikale genen, die hij aan zijn zoon Adam heeft doorgegeven. Ook die is de muziek ingegaan. Beginjaren ’90 is hij een van de eersten die drum & bass omarmen. Aanvankelijk brengt hij muziek van andere artiesten op zijn eigen label uit, maar niet lang daarna gaat hij ook zelf met drum & bass aan de slag. Zijn album Colours uit 1997 is een klassieker in het genre en Music In My Mind is voor mij een van de hoogtepunten. Het is de vierde, niet heel succesvolle single van de CD, maar ik kan er heerlijk op wegzweven. Ik heb dan ook eigenlijk altijd wel ‘music in my mind’…

15 maanden geleden schreef ik overigens ook al eens over het nummer Circles van Adam F, afkomstig van gelijknamige album, waar ook Music In My Mind op staat. Dat stuk kun je hier lezen.

Vorig bericht
Volgend bericht

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *